Τι είναι Ποινικό Αδίκημα και Ποιες οι Συνέπειες;

Σύμφωνα με το άρ.14 του ΠΚ «Έννοια της αξιόποινης πράξης 1. Έγκλημα είναι πράξη άδικη και καταλογιστή σε εκείνον που την τέλεσε, η οποία τιμωρείται από τον νόμο. 2. Στις διατάξεις των ποινικών νόμων ο όρος «πράξη» περιλαμβάνει και τις παραλείψεις.».

Σύμφωνα με το άρ.15 του ΠΚ «Έγκλημα που τελείται με παράλειψη 1. Όπου ο νόμος για την ύπαρξη αξιόποινης πράξης απαιτεί να έχει επέλθει ορισμένο αποτέλεσμα, η μη αποτροπή του τιμωρείται όπως η πρόκλησή του με ενέργεια, αν ο υπαίτιος της παράλειψης είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να προβεί σε ενέργεια για την αποτροπή του αποτελέσματος. Η ιδιαίτερη νομική υποχρέωση πηγάζει από νόμο, σύμβαση ή προηγούμενη επικίνδυνη ενέργεια του υπαιτίου. 2. Στις περιπτώσεις των εγκλημάτων με παράλειψη ο δικαστής μπορεί να επιβάλει μειωμένη ποινή (άρθρο 83).».

Ποινικό αδίκημα (ή έγκλημα) είναι κάθε άδικη πράξη, που προβλέπεται και τιμωρείται από τον Ποινικό Κώδικα ή ειδικούς ποινικούς νόμους με ποινή (φυλάκιση, κάθειρξη, χρηματική ποινή). Πρόκειται για πράξεις που αφορούν την οικογένεια, την υπηρεσία, ή πράξεις που στρέφονται κατά της έννομης τάξης, των συγκοινωνιών  – τηλεπικοινωνιών, της ζωής, της σωματικής ακεραιότητας, της προσωπικής ελευθερίας, της γενετήσιας ζωής και ελευθερίας,  της τιμής, του ατομικού απορρήτου και επικοινωνίας, της ιδιοκτησίας και της περιουσίας.

Βασικά Στοιχεία Ποινικού Αδικήματος:

• Άδικη Πράξη: Μια πράξη ή παράλειψη που απαγορεύεται από τον νόμο.
• Υπαιτιότητα: Ο δράστης πρέπει να είχε δόλο (πρόθεση) ή αμέλεια κατά την τέλεση.
• Καταλογισμός: Η πράξη να μπορεί να καταλογιστεί στον δράστη.
• Ποινή: Για την πράξη απειλείται συγκεκριμένη ποινή.

Δεν υπάρχει άδικη πράξη όταν συντρέχει κάποιος προβλεπόμενος από το νόμο λόγος, που αίρει το άδικο.

Σύμφωνα με το άρ.20 του ΠΚ «Λόγοι άρσης του αδίκου Εκτός από τις περιπτώσεις των άρθρων 21, 22, 25, 304 παρ. 4,  «308 παρ. 3», 367 και 371 παρ. 4, ο άδικος χαρακτήρας της πράξης αίρεται και όταν αυτή αποτελεί ενάσκηση δικαιώματος ή εκπλήρωση καθήκοντος που προβλέπεται στο νόμο.».

Λόγοι που αίρουν το άδικο είναι, μεταξύ άλλων, η προσταγή, η άμυνα, η κατάσταση ανάγκης, όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις του νόμου.

Η πράξη δεν καταλογίζεται στον δράστη, αν συντρέχει κάποιος προβλεπόμενος από το νόμο λόγος, που αίρει τον καταλογισμό. Τέτοιοι λόγοι είναι, μεταξύ άλλων, η πραγματική πλάνη, η συγγνωστή νομική πλάνη, η κατάσταση ανάγκης, η ανικανότητα του δράστη  εξαιτίας ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής ή διατάραξης της συνείδησης (ψυχική νόσος).

Όταν όμως, η διατάραξη των ψυχικών και διανοητικών λειτουργιών του δράστη δεν έχει εκλείψει εντελώς, αλλά μειώθηκε σημαντικά η ικανότητά του για καταλογισμό, τότε επιβάλλεται μειωμένη ποινή.

Οι συνέπειες τέλεσης ποινικού αδικήματος, εξαρτώνται από το είδος και τη σοβαρότητα του αδικήματος:

Ποινικές κυρώσεις – ποινές

• Κάθειρξη (κακουργήματα, 5–20 χρόνια ή ισόβια)
• Φυλάκιση (πλημμελήματα, από 10 ημέρες έως 5 χρόνια)
• Περιορισμός σε ειδικό κατάστημα κράτησης νέων
• Χρηματική ποινή
• Κοινωφελής εργασία

Διοικητικές και κοινωνικές επιπτώσεις – συνέπειες

• Ποινικό μητρώο
• Στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων (π.χ. απόλυση για δημόσιους υπαλλήλους)
• Δυσκολία εύρεσης εργασίας
• Απώλεια επαγγελματικών δικαιωμάτων
• Περιορισμοί (π.χ. στέρηση άδειας οδήγησης, κ.λπ)

Αστικές συνέπειες

• Υποχρέωση αποζημίωσης του θύματος
• Χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη

Το Δικηγορικό Γραφείο Μαρία Νικολάου παρέχει ολοκληρωμένη νομική υποστήριξη σε ζητήματα ποινικού δικαίου, εστιάζοντας στην ουσιαστική κατανόηση της έννοιας της αξιόποινης πράξης, όπως αυτή ορίζεται στα άρθρα 14 και 15 του Ποινικού Κώδικα. Έγκλημα αποτελεί κάθε άδικη και καταλογιστή πράξη ή παράλειψη, η οποία προβλέπεται και τιμωρείται από τον νόμο. Η έννοια της «πράξης» δεν περιορίζεται μόνο σε θετικές ενέργειες, αλλά περιλαμβάνει και την παράλειψη, όταν κάποιος είχε νομική υποχρέωση να ενεργήσει και δεν το έπραξε. Το γραφείο μας αναλύει σε βάθος τα πραγματικά περιστατικά κάθε υπόθεσης, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν συντρέχουν τα βασικά στοιχεία του αδικήματος, όπως η υπαιτιότητα, ο καταλογισμός και η απειλή ποινής.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στους λόγους που μπορούν να άρουν τον άδικο χαρακτήρα μιας πράξης ή να αποκλείσουν τον καταλογισμό της στον δράστη. Περιπτώσεις όπως η νόμιμη άμυνα, η κατάσταση ανάγκης, η εκτέλεση καθήκοντος ή η ύπαρξη πλάνης, αποτελούν κρίσιμους νομικούς ισχυρισμούς που μπορούν να οδηγήσουν ακόμη και σε απαλλαγή από την ποινική ευθύνη. Παράλληλα, εξετάζεται διεξοδικά η ψυχική και διανοητική κατάσταση του κατηγορουμένου, καθώς η μειωμένη ικανότητα καταλογισμού μπορεί να επιφέρει σημαντική μείωση της ποινής. Το Δικηγορικό Γραφείο Μαρία Νικολάου αξιοποιεί κάθε διαθέσιμο αποδεικτικό μέσο και νομικό εργαλείο, προκειμένου να διασφαλίσει την καλύτερη δυνατή υπερασπιστική γραμμή.

Οι συνέπειες μιας ποινικής καταδίκης δεν περιορίζονται μόνο στην επιβολή ποινής, αλλά επεκτείνονται και σε διοικητικό, κοινωνικό και αστικό επίπεδο. Από την κάθειρξη και τη φυλάκιση έως τη χρηματική ποινή και την κοινωφελή εργασία, καθώς και από το ποινικό μητρώο έως τις δυσκολίες στην επαγγελματική και κοινωνική ζωή, οι επιπτώσεις μπορεί να είναι καθοριστικές για το μέλλον του κατηγορουμένου. Επιπλέον, συχνά προκύπτουν και αστικές αξιώσεις, όπως αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. Με υπευθυνότητα, εμπειρία και στρατηγική προσέγγιση, το γραφείο μας στέκεται δίπλα σε κάθε εντολέα, παρέχοντας ουσιαστική καθοδήγηση και αποτελεσματική νομική εκπροσώπηση σε κάθε στάδιο της διαδικασίας.