Δικηγόρος Δημοσίου και Διοικητικού Δικαίου στην Αθήνα
Η Διοίκηση ασκεί την εξουσία της με πράξεις: βεβαιώνει φόρους και τέλη, επιβάλλει πρόστιμα, χορηγεί ή ανακαλεί άδειες, σφραγίζει καταστήματα, απορρίπτει αιτήσεις συνταξιοδότησης, χαρακτηρίζει κτίσματα αυθαίρετα, κατακυρώνει διαγωνισμούς, τιμωρεί πειθαρχικά τους υπαλλήλους της. Κάθε τέτοια πράξη –ή παράλειψη– που θίγει τα δικαιώματα ή τα έννομα συμφέροντα του πολίτη ή της επιχείρησης υπόκειται σε έλεγχο νομιμότητας. Το δικαίωμα αυτό κατοχυρώνεται στο Σύνταγμα (άρθρο 20 παρ. 1, για την παροχή έννομης προστασίας από τα δικαστήρια, και άρθρο 95, για τον ακυρωτικό έλεγχο των διοικητικών πράξεων από το Συμβούλιο της Επικρατείας) και εξειδικεύεται στον Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (ν. 2717/1999), στο π.δ. 18/1989 για το Συμβούλιο της Επικρατείας και στον Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999), ο οποίος καθορίζει τις εγγυήσεις που οφείλει να τηρεί η Διοίκηση πριν εκδώσει μια πράξη σε βάρος του διοικουμένου.
Το Δικηγορικό Γραφείο Μαρία Νικολάου ασχολείται συστηματικά, επί σειρά ετών, με το δημόσιο και το διοικητικό δίκαιο. Εκπροσωπούμε ιδιώτες και επιχειρήσεις ενώπιον των Διοικητικών Πρωτοδικείων και Εφετείων, του Συμβουλίου της Επικρατείας και του Ελεγκτικού Συνεδρίου, καθώς και ενώπιον της ίδιας της Διοίκησης, στο στάδιο των ενδικοφανών και διοικητικών προσφυγών, της προηγούμενης ακρόασης και της εξωδικαστικής επίλυσης. Πολλές από τις υποθέσεις που περιγράφονται στα «Νέα» της ιστοσελίδας μας –αναστολές σφραγίσεων καταστημάτων, διαγραφές δημοτικών τελών, ακυρώσεις προστίμων, υπαλληλικές προσφυγές– αποτυπώνουν τον τρόπο με τον οποίο εργαζόμαστε.
Πότε χρειάζεστε δικηγόρο διοικητικού δικαίου
Στο διοικητικό δίκαιο ο χρόνος είναι καθοριστικός. Η προσφυγή κατά πράξης της διοίκησης, η αίτηση ακυρώσεως κατά υπουργικής ή δημοτικής απόφασης, η ένσταση στον ΑΣΕΠ ή η προδικαστική προσφυγή σε δημόσιο διαγωνισμό υπόκεινται σε σύντομες και αποκλειστικές προθεσμίες. Η πάροδος της προθεσμίας καθιστά την πράξη απρόσβλητη, όσο παράνομη και αν είναι. Εξίσου κρίσιμο είναι το πρώτο στάδιο, πριν από την έκδοση της πράξης: η κλήση σε ακρόαση και οι γραπτές απόψεις που υποβάλλονται στη Διοίκηση συχνά προδικάζουν την έκβαση της υπόθεσης. Για τον λόγο αυτό συνιστούμε να απευθύνεστε σε εμάς μόλις λάβετε την πρώτη έγγραφη ειδοποίηση –κλήση σε ακρόαση, έκθεση ελέγχου, ατομική ειδοποίηση οφειλής, πράξη επιβολής προστίμου– και όχι όταν η πράξη έχει ήδη αρχίσει να εκτελείται.
Τα ένδικα βοηθήματα
- Προσφυγή ουσίας (άρθρα 63 επ. ΚΔΔ) ενώπιον των Διοικητικών Πρωτοδικείων και Εφετείων κατά ατομικών διοικητικών πράξεων σε φορολογικές, τελωνειακές, κοινωνικοασφαλιστικές διαφορές, διαφορές από πρόστιμα, δημοτικά τέλη, άδειες καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος, πολεοδομικές κυρώσεις. Το δικαστήριο εξετάζει τόσο τη νομιμότητα όσο και την ουσία της υπόθεσης και μπορεί να ακυρώσει ή να μεταρρυθμίσει την πράξη.
- Αίτηση ακυρώσεως (π.δ. 18/1989, ν. 702/1977) ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας ή του Διοικητικού Εφετείου κατά εκτελεστών διοικητικών πράξεων για τις οποίες δεν προβλέπεται προσφυγή ουσίας: κανονιστικές αποφάσεις Υπουργών και Δήμων, διορισμοί και υπηρεσιακές μεταβολές, πολεοδομικές ρυθμίσεις, απορρίψεις αιτήσεων αδειών, πράξεις ΑΣΕΠ. Οι λόγοι ακυρώσεως είναι η αναρμοδιότητα, η παράβαση ουσιώδους τύπου της διαδικασίας (ιδίως της προηγούμενης ακρόασης και της αιτιολογίας), η παράβαση νόμου και η κατάχρηση εξουσίας.
- Αίτηση αναστολής και προσωρινή διαταγή (άρθρα 200-209 και 228 ΚΔΔ, άρθρο 52 π.δ. 18/1989), ώστε να μην εκτελεστεί η πράξη –σφράγιση, κατάσχεση, κατεδάφιση, απέλαση– μέχρι να κριθεί η κύρια υπόθεση, όταν η άμεση εκτέλεση θα προκαλέσει ανεπανόρθωτη βλάβη ή όταν το ένδικο βοήθημα είναι προδήλως βάσιμο.
- Ανακοπή κατά πράξεων διοικητικής εκτέλεσης (άρθρα 216 επ. ΚΔΔ, ΚΕΔΕ – ν. 4978/2022): ταμειακές βεβαιώσεις, ατομικές ειδοποιήσεις, κατασχέσεις εις χείρας τρίτων και ακινήτων, προγράμματα πλειστηριασμού.
- Αγωγή αποζημίωσης κατά του Δημοσίου, των ΟΤΑ και των ΝΠΔΔ (άρθρα 105-106 ΕισΝΑΚ, άρθρα 71 επ. ΚΔΔ) για ζημία από παράνομες πράξεις ή παραλείψεις των οργάνων τους, καθώς και αγωγή για αποδοχές, επιδόματα και συντάξεις.
- Υπαλληλική προσφυγή (άρθρο 103 παρ. 4 Συντάγματος) ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας κατά πειθαρχικών αποφάσεων που επιβάλλουν οριστική παύση ή υποβιβασμό, και προσφυγή στο Διοικητικό Εφετείο για τις λοιπές πειθαρχικές ποινές.
- Έφεση και αίτηση αναιρέσεως κατά αποφάσεων των διοικητικών δικαστηρίων, καθώς και ενδικοφανείς προσφυγές όπου ο νόμος τις απαιτεί ως προϋπόθεση (ενδικοφανής προσφυγή στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών της ΑΑΔΕ, ενστάσεις στις διοικητικές επιτροπές του e-ΕΦΚΑ, ενστάσεις ΑΣΕΠ, προδικαστική προσφυγή στην ΕΑΔΗΣΥ).
Τομείς που αναλαμβάνουμε
- Καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος και άδειες λειτουργίας. Γνωστοποιήσεις λειτουργίας (ν. 4442/2016), ανακλήσεις αδειών, σφραγίσεις από τον Δήμο ή την Αστυνομία, πρόστιμα, άδειες μουσικής και παράτασης ωραρίου, αντιρρήσεις ενώπιον του Προέδρου του Διοικητικού Πρωτοδικείου και αιτήσεις αναστολής.
- Φορολογικό και τελωνειακό δίκαιο. Πράξεις διορθωτικού προσδιορισμού φόρου, πρόστιμα του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, ενδικοφανείς προσφυγές, προσφυγές ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων, τελωνειακές παραβάσεις και λαθρεμπορία, αλληλέγγυα ευθύνη διοικούντων νομικά πρόσωπα, αναστολή και διαγραφή οφειλών, παραγραφή.
- Κοινωνική ασφάλιση. Απορρίψεις αιτήσεων συνταξιοδότησης γήρατος, αναπηρίας και θανάτου, πράξεις επιβολής εισφορών και πρόσθετων τελών, αναγνώριση χρόνου ασφάλισης, παραγραφή οφειλών προς τον e-ΕΦΚΑ, ευθύνη των ασφαλιστικών οργανισμών για πλημμελή ενημέρωση των ασφαλισμένων.
- Δημοτικά τέλη και οφειλές προς ΟΤΑ. Αναδρομικά τέλη καθαριότητας και φωτισμού, ΤΑΠ, τέλη κοινοχρήστων χώρων, χρηματικοί κατάλογοι, ταμειακές βεβαιώσεις, εξωδικαστική επίλυση με τους Δήμους.
- Πολεοδομικό και χωροταξικό δίκαιο. Εκθέσεις αυθαιρέτων, πρόστιμα ανέγερσης και διατήρησης, κατεδαφίσεις, οικοδομικές άδειες και ανακλήσεις τους, πράξεις εφαρμογής, ρυμοτομικές απαλλοτριώσεις, χρήσεις γης και ζώνες προστασίας, βεβαιώσεις χρήσεων γης.
- Δημοσιοϋπαλληλικό και πειθαρχικό δίκαιο. Πειθαρχικές διώξεις, ΕΔΕ, απολογίες, ενστάσεις στο Πειθαρχικό Συμβούλιο, υπαλληλικές προσφυγές, αργίες, υπηρεσιακές μεταβολές, αξιολογήσεις, διαφορές αποδοχών.
- Δημόσιες συμβάσεις και διαγωνισμοί. Προδικαστικές προσφυγές ενώπιον της ΕΑΔΗΣΥ, αιτήσεις αναστολής και ακυρώσεως κατά πράξεων αναθετουσών αρχών (ν. 4412/2016), αξιώσεις αναδόχων για την πληρωμή εργολαβικών αμοιβών, διαγωνισμοί προσλήψεων ΑΣΕΠ και φορέων του Δημοσίου, προκηρύξεις θέσεων σε ΑΕΙ.
- Αστική ευθύνη του Δημοσίου. Αποζημίωση για ζημία από παράνομες πράξεις ή παραλείψεις οργάνων του Δημοσίου, των Δήμων και των ΝΠΔΔ: ατυχήματα από κακή συντήρηση οδών και κοινόχρηστων χώρων, παράνομες κατασχέσεις, καθυστερήσεις και αρνήσεις χορήγησης αδειών, βλάβες από νοσοκομεία.
- Δίκαιο αλλοδαπών. Άδειες διαμονής, Golden Visa, απορρίψεις και ανακλήσεις αδειών, αποφάσεις επιστροφής και απέλασης, κράτηση, αιτήσεις ακυρώσεως και αναστολής ενώπιον του Διοικητικού Πρωτοδικείου.
- Αναγνώριση τίτλων σπουδών. Ακαδημαϊκή αναγνώριση από τον ΔΟΑΤΑΠ και αναγνώριση επαγγελματικής ισοδυναμίας από το ΑΤΕΕΝ, ενστάσεις και προσφυγές κατά απορριπτικών αποφάσεων.
Πώς εργαζόμαστε
Κάθε υπόθεση ξεκινά με τη μελέτη του διοικητικού φακέλου και τον έλεγχο της πράξης: ποιο όργανο την εξέδωσε και αν ήταν αρμόδιο, αν τηρήθηκε η προηγούμενη ακρόαση, αν η αιτιολογία είναι ειδική και επαρκής, αν ο νόμος εφαρμόστηκε ορθά, αν το μέτρο είναι αναλογικό. Στη συνέχεια επιλέγουμε το κατάλληλο ένδικο βοήθημα και το αρμόδιο δικαστήριο, υπολογίζουμε τις προθεσμίες και, όπου χρειάζεται, ζητούμε αμέσως προσωρινή δικαστική προστασία. Ενημερώνουμε τον εντολέα μας εξ αρχής, με ειλικρίνεια, για τις πιθανότητες επιτυχίας και το κόστος, και αναζητούμε, παράλληλα με τη δικαστική οδό, και την εξωδικαστική λύση, όταν αυτή είναι ταχύτερη και ασφαλέστερη.
Συχνές ερωτήσεις
Μέσα σε πόσο χρόνο πρέπει να προσβάλω μια διοικητική πράξη; Η προθεσμία της προσφυγής και της αίτησης ακυρώσεως είναι κατά κανόνα 60 ημέρες από την κοινοποίηση της πράξης ή την πλήρη γνώση της, αλλά υπάρχουν πολλές ειδικές, συντομότερες προθεσμίες (30 ημέρες για την ενδικοφανή προσφυγή στη ΔΕΔ, 10 ημέρες για την προδικαστική προσφυγή σε δημόσιες συμβάσεις, 5 ημέρες για αντιρρήσεις σε ορισμένες σφραγίσεις). Μην περιμένετε: ελέγξτε την προθεσμία με δικηγόρο αμέσως.
Η προσφυγή σταματά την εκτέλεση της πράξης; Όχι αυτόματα. Για να μην εκτελεστεί η πράξη (π.χ. κατάσχεση, σφράγιση) χρειάζεται αίτηση αναστολής και, σε επείγουσες περιπτώσεις, προσωρινή διαταγή, την οποία ο Πρόεδρος του Δικαστηρίου μπορεί να χορηγήσει μέσα σε λίγες ημέρες.
Μπορώ να ζητήσω αποζημίωση από το Δημόσιο; Ναι. Το Δημόσιο, οι Δήμοι και τα ΝΠΔΔ ευθύνονται για κάθε ζημία που προκαλούν τα όργανά τους με παράνομες πράξεις ή παραλείψεις κατά την άσκηση της δημόσιας εξουσίας (άρθρα 105-106 ΕισΝΑΚ). Η αξίωση παραγράφεται κατά κανόνα σε πέντε έτη.
Χρειάζομαι δικηγόρο για ενδικοφανή προσφυγή στην ΑΑΔΕ; Ο νόμος δεν επιβάλλει να έχετε δικηγόρο, όμως η ενδικοφανής προσφυγή είναι προϋπόθεση για την άσκηση του ενδίκου βοηθήματος στο δικαστήριο, και αποτελεί στάδιο στο οποίο διαμορφώνονται οι ισχυρισμοί που θα κριθούν αργότερα στο δικαστήριο· ισχυρισμοί που δεν προβλήθηκαν εγκαίρως μπορεί να απορριφθούν ως απαράδεκτοι.
Επικοινωνήστε μαζί μας
Το γραφείο μας βρίσκεται στην οδό Μαυρομιχάλη 40 στην Αθήνα και αναλαμβάνει διοικητικές υποθέσεις σε όλη την Ελλάδα. Για ραντεβού με δικηγόρο δημοσίου και διοικητικού δικαίου καλέστε στο 211 019 0865 ή συμπληρώστε τη φόρμα επικοινωνίας.
