Έγκλημα με ρατσιστικά χαρακτηριστικά – Άρθρο 82Α ΠΚ

Άρθρο 82Α ΠΚ – Ρατσιστικό Κίνητρο και Αυστηροποίηση Ποινών

Σύμφωνα με το άρ.82Α του νέου ΠΚ «Εάν έχει τελεστεί έγκλημα κατά παθόντος, η επιλογή του οποίου έγινε λόγω των χαρακτηριστικών φυλής, χρώματος, εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής, γενεαλογικών καταβολών, θρησκείας, αναπηρίας, γενετήσιου προσανατολισμού, ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου, το πλαίσιο ποινής διαμορφώνεται ως εξής: α) Στην περίπτωση πλημμελήματος, που τιμωρείται με φυλάκιση έως ένα (1) έτος, το ελάχιστο όριο της ποινής αυξάνεται κατά έξι (6) μήνες. Στις λοιπές περιπτώσεις πλημμελημάτων, το ελάχιστο όριο αυτής αυξάνεται κατά ένα (1) έτος. β) Στην περίπτωση κακουργήματος το ελάχιστο όριο ποινής αυξάνεται κατά δύο (2) έτη. Το παραπάνω πλαίσιο ποινής εφαρμόζεται και όταν τελείται έγκλημα με δόλο σε βάρος ανηλίκου ή προσώπου που δεν μπορεί να υπερασπίσει τον εαυτό του και δεν προβλέπεται βαρύτερο πλαίσιο ποινής από άλλη διάταξη.».

Δημόσια Υποκίνηση Βίας ή Μίσους – Νομικό Πλαίσιο

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 1 παρ.1 του ν. 927/1979 “περί κολασμού πράξεων ή ενεργειών αποσκοπουσών εις φυλετικάς διακρίσεις” με τίτλο “δημόσια υποκίνηση βίας ή μίσους”, όπως το άρθρο αυτό αντικαταστάθηκε με το άρθρο 1 ν. 4285/2014, «1. Όποιος με πρόθεση, δημόσια, προφορικά ή δια του τύπου, μέσω του διαδικτύου ή με οποιοδήποτε άλλο μέσο ή τρόπο, υποκινεί, προκαλεί, διεγείρει ή προτρέπει σε πράξεις ή ενέργειες που μπορούν να προκαλέσουν διακρίσεις μίσος ή βία κατά προσώπου ή ομάδας προσώπων, που προσδιορίζονται με βάση τη φυλή, το χρώμα, τη θρησκεία, τις γενεαλογικές καταβολές, την εθνική ή εθνοτική καταγωγή, το σεξουαλικό προσανατολισμό, την ταυτότητα φύλου, “χαρακτηριστικά φύλου” (προσθ. με άρθρ.7 ν. 4491/2017) ή την αναπηρία, κατά τρόπο που εκθέτει σε κίνδυνο τη δημόσια τάξη ή ενέχει απειλή για τη ζωή, την ελευθερία ή τη σωματική ακεραιότητα των ως άνω προσώπων, τιμωρείται με φυλάκιση τριών (3) μηνών έως τριών (3) ετών και με χρηματική ποινή πέντε έως είκοσι χιλιάδων (5.000 – 20.000) ευρώ.».

Νομική Ερμηνεία και Προστασία Θεμελιωδών Δικαιωμάτων

Με τη διάταξη αυτή προβλέπεται το τιμωρούμενο σε βαθμό πλημμελήματος έγκλημα της δημόσιας προκλήσεως σε πράξεις, δυνάμενες να προκαλέσουν διακρίσεις μίσος και βία κατά προσώπων, εκ μόνου του λόγου του προσδιορισμού τους από τη φυλή, το χρώμα, τη θρησκεία, τις γενεαλογικές καταβολές, την εθνική ή εθνοτική καταγωγή, τον σεξουαλικό προσανατολισμό, την ταυτότητα φύλου. Η αντικειμενική υπόσταση του εγκλήματος αυτού πληρώνεται όταν κάποιος δημόσια προτρέπει άλλον ή άλλους σε πράξεις ή ενέργειες που μπορούν να προκαλέσουν διακρίσεις μίσος ή βία εναντίον των ως άνω προσώπων. Η “προτροπή” αυτή πρέπει να είναι δημόσια, με την έννοια ότι μπορεί να εισακουστεί και να επηρεάσει οποιονδήποτε δέκτη, ανεξαρτήτως αν τελείται σε δημόσιο ή ιδιωτικό χώρο με δημόσιο ή ιδιωτικό μέσο, οπωσδήποτε μπορεί να συμβεί μέσω του διαδικτύου. Δεν συνιστά “προτροπή” η απλή έκφραση γνώμης κριτικής έστω δυσάρεστης ή επικριτικής για τα ως άνω πρόσωπα. Η “προτροπή” ενέχει παρότρυνση, παρόρμηση, διέγερση, ενθάρρυνση και παρακίνηση για την τέλεση ενεργειών, προϋπόθεση που δεν συντρέχει όταν αποβλέπει κάποιος με αυτή στην αποδοχή και μόνον των απόψεών του. Οι πράξεις και οι ενέργειες, στις οποίες προτρέπει το υποκείμενο του εγκλήματος πρέπει να είναι ικανές και πρόσφορες να προκαλέσουν “διακρίσεις μίσος ή βία”, χωρίς να απαιτείται και να προκληθούν. Το αποτέλεσμα της πρόσφορης πρόκλησης “διακρίσεων, μίσους βίας”, πρέπει να έχει ως μοναδική αιτία και λόγο και να συνδέσει αποκλειστικά με τα ως άνω πρόσωπα που διαχωρίζονται από την εθνική τους καταγωγή. Η υποκειμενική υπόσταση της αξιόποινης αυτής πράξης πληρώνεται με τη γνώση και θέληση των στοιχείων της αντικειμενικής υπόστασης κατ’ άρθρο 27 παρ. 1 ΠΚ.

Το έννομο αγαθό που προστατεύεται με τις ανωτέρω διατάξεις είναι το και συνταγματικά, άλλωστε, κατοχυρωμένο, δικαίωμα κάθε Έλληνα προς ίση μεταχείριση, ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητάς του, και απαγόρευση κάθε διάκρισης που αφορά το άτομό του (άρθρα 4 παρ.1 και 5 παρ.1 και 2 του Συντάγματος). Αλλά και στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών (ΕΣΔΑ) ισχύει η απαγόρευση διακρίσεων κατά την απόλαυση των δικαιωμάτων και ελευθεριών που αναγνωρίζονται και προστατεύονται από τη Σύμβαση (βλ. άρθρο 14 αυτής σε συνδ. άρθρο 28 παρ. 1 Συντάγματος). Από άποψη ουσιαστικής εγκληματικής απαξίας που στηρίζει την ποινική κύρωση, θα μπορούσε να λεχθεί ότι η διάταξη προστατεύει και αυτή τούτη τη “δημόσια ευταξία ή τάξη”, αφού ο ρατσιστικός λόγος ή λόγος του μίσους αποτελεί μια κατάσταση που εγκυμονεί κινδύνους για τα ατομικά έννομα αγαθά των μελών της κοινωνίας και ειδικά των μελών εκείνων των πληθυσμιακών ομάδων, τις οποίες στοχοποιεί. Επισημαίνεται ότι οι διακρίσεις και η κοινωνική περιθωριοποίηση αφορούν όλους αφού πλήττουν στον πυρήνα της την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και συρρικνώνουν την έννοια των ανθρωπίνων δικαιωμάτων (ΑΠ 1691/2022, ΑΠ 858/2020).

Δικηγορικό Γραφείο Μαρία Νικολάου – Εξειδίκευση σε Ποινικές Υποθέσεις

Το Δικηγορικό Γραφείο Μαρία Νικολάου διαθέτει εξειδικευμένη εμπειρία στην αντιμετώπιση υποθέσεων που αφορούν ρατσιστικά εγκλήματα, λόγο μίσους και υποκίνηση βίας, τόσο σε επίπεδο υπεράσπισης όσο και εκπροσώπησης θυμάτων. Η σωστή νομική προσέγγιση σε τέτοιες υποθέσεις είναι καθοριστική, καθώς το ισχύον πλαίσιο προβλέπει αυστηρότερες ποινές και απαιτεί σε βάθος γνώση της νομολογίας και των αποδεικτικών στοιχείων. Κάθε υπόθεση αντιμετωπίζεται με στρατηγική και ακρίβεια, με στόχο την πλήρη διασφάλιση των δικαιωμάτων του εντολέα.

Η δημόσια υποκίνηση μίσους και οι πράξεις με ρατσιστικά κίνητρα αποτελούν ιδιαίτερα ευαίσθητο πεδίο του ποινικού δικαίου, όπου η λεπτή διάκριση μεταξύ ελεύθερης έκφρασης και αξιόποινης συμπεριφοράς απαιτεί εξειδικευμένη νομική αξιολόγηση. Το γραφείο μας αναλαμβάνει την πλήρη νομική υποστήριξη, από τη διερεύνηση της υπόθεσης έως την εκπροσώπηση ενώπιον των δικαστηρίων, με στόχο την ουσιαστική προστασία των εντολέων και την αποτροπή δυσμενών εξελίξεων.

Είτε πρόκειται για υπεράσπιση σε ποινική διαδικασία είτε για προστασία από επιθέσεις με ρατσιστικό χαρακτήρα, το Δικηγορικό Γραφείο Μαρία Νικολάου παρέχει υπεύθυνη και άμεση νομική καθοδήγηση. Επικοινωνήστε μαζί μας για να αξιολογήσουμε την υπόθεσή σας και να χαράξουμε την κατάλληλη στρατηγική που θα διασφαλίσει τα δικαιώματά σας και την καλύτερη δυνατή έκβαση.