Αποποίηση κληρονομιάς από ανήλικο
Αίτηση γονέα ανηλίκου τέκνου για παροχή δικαστικής άδειας προς αποποίηση επαχθείσας στο ανήλικο και κατάχρεης κληρονομιάς // Δικαίωμα κληρονόμου να αποποιηθεί την επαγόμενη σε αυτόν κληρονομία εφόσον το παθητικό υπερβαίνει το ενεργητικό αυτής
Όταν η κληρονομιά που επάγεται σε ανήλικο είναι κατάχρεη (με αυξημένο παθητικό, εμπράγματα βάρη και οφειλές), συντρέχει περίπτωση προφανούς ωφέλειας να χορηγηθεί δικαστική άδεια στον ασκούντα τη γονική μέριμνα γονέα προς αποποίηση αυτής.
Στην προκειμένη υπόθεση, λόγω χρεών της κληρονομιάς, και προς αποφυγή άσκοπων ταλαιπωριών και δαπανών, η χήρα και εντολέας μας αιτήθηκε προς το αρμόδιο Δικαστήριο άδεια για αποποίηση κληρονομιάς, επ’ ονόματι και για λογαριασμό του ανηλίκου τέκνου της, και η οποία άδεια της χορηγήθηκε, καθώς κρίθηκε από το Δικαστήριο ότι η αποδοχή της επαχθείσας στο ανήλικο κληρονομιάς είναι ασύμφορη για αυτό, ακόμα και με το ευεργέτημα της απογραφής, και παρά το ότι το ανήλικο δικαιούται να προβεί σε αποποίηση εντός ετήσιας προθεσμίας από την ενηλικίωσή του.
Παρατίθεται αναλυτικά η απόφαση.
ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΟΥΣΙΑΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑΣ
Αριθμός Απόφασης 2220/2025
ΤΟ ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
Αποτελούμενο από τη Δικαστή Δήμητρα Αλαχούζου, Πρωτόδικη, την οποία όρισε ο Πρόεδρος του Τριμελούς Συμβουλίου του Πρωτοδικείου Αθηνών, και από τη Γραμματέα …. .
Συνεδρίασε δημοσίως, στο ακροατήριό του, τη 17η ……. 2024, προκειμένου να δικάσει την από …….. 2024 με αριθμό έκθεσης κατάθεσης δικογράφου …./…../…..2024 αίτηση, η οποία προσδιορίσθηκε για την παρούσα δικάσιμο και γράφθηκε στο πινάκιο (….), με αντικείμενο τη χορήγηση δικαστικής άδειας για την επ’ ονόματι και για λογαριασμό ανηλίκου τέκνου αποποίηση επαχθείσας σε αυτό κατάχρεης κληρονομιάς.
ΤΗΣ ΑΙΤΟΥΣΑΣ: ………………. του …., χήρας …………, κατοίκου …….. Αττικής, επί της οδού ……. αριθ. …, με Α.Φ.Μ. …….., ως ασκούσας αποκλειστικώς τη γονική μέριμνα του ανηλίκου θήλεος τέκνου της, ……………. του ……., γεννηθείσας την ………., η οποία παραστάθηκε στο ακροατήριο δια της πληρεξούσιας δικηγόρου της Μαρίας Νικολάου (AM ΔΣ Πειραιώς: ….).
Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης, η οποία εκφωνήθηκε από τη σειρά του οικείου πινακίου, η πληρεξούσια δικηγόρος της αιτούσας ανέπτυξε τους ισχυρισμούς της και ζήτησε να γίνουν δεκτά όσα αναφέρονται στις προτάσεις και στα πρακτικά.
ΑΦΟΥ ΜΕΛΕΤΗΣΕ ΤΗ ΔΙΚΟΓΡΑΦΙΑ ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Με την υπό κρίση αίτηση, η αιτούσα, η οποία ασκεί αποκλειστικώς τη γονική μέριμνα της ανήλικης θυγατέρας της, …………… του ……., ζητεί, υπό την προαναφερόμενη ιδιότητά της, να της δοθεί η άδεια να προβεί, στο όνομα και για λογαριασμό της τελευταίας, στην αποποίηση της επαχθείσας σε αυτήν κληρονομιαίας περιουσίας του ………. του …… και της ……., πατέρα της, ο οποίος απεβίωσε την ……..2024 στην πόλη ………, χωρίς να αφήσει διαθήκη, για το λόγο ότι η αποποίηση είναι ωφέλιμη για την ανήλικη, καθώς η κληρονομιαία περιουσία του ως άνω αποβιώσαντος έχει αυξημένο παθητικό, ενώ στερείται επαρκούς ενεργητικού. Με αυτό το περιεχόμενο και αίτημα, η υπό κρίση αίτηση αρμοδίως καθ’ ύλη και κατά τόπο εισάγεται ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου για να συζητηθεί κατά την προκειμένη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας (άρθρα 739, 740 παρ. 1, 741, και 797 ΚΠολΔ), δεδομένου ότι έχει τηρηθεί η νόμιμη προδικασία, σύμφωνα με τα οριζόμενα στη διάταξη του άρθρου 748 παρ. 2 ΚΠολΔ, με την επίδοση αντιγράφου της υπό κρίση αίτησης στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών (βλ. την υπ’ αριθ. …….. έκθεση επίδοσης της Δικαστικής Επιμελήτριας της περιφέρειας του Εφετείου …… με έδρα στο Πρωτοδικείο Αθηνών ……….), είναι δε ορισμένη και νόμιμη, στηριζόμενη στις διατάξεις των άρθρων 1510, 1511, 1526, 1527, 1624, 1625 παρ. 1 αρ. 1, 1710, 1813, 1847 και 1856 ΑΚ. Συνεπώς, πρέπει να εξετασθεί περαιτέρω ως προς την ουσιαστική της βασιμότητα.
Από την ένορκη κατάθεση της μάρτυρος ………. του ………., κατοίκου ………, η οποία εξετάσθηκε νομοτύπως στο ακροατήριο του παρόντος Δικαστηρίου κατά τη συζήτηση της υπόθεσης με την επιμέλεια της αιτούσας και η εξέτασή της περιέχεται στα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά της δημόσιας συνεδρίασης αυτού, καθώς και από όλα τα νομίμως προσκομιζόμενα με επίκληση έγγραφα, μερικά εκ των οποίων μνημονεύονται στη συνέχεια, χωρίς να παραλείπεται η συνεκτίμηση κανενός από αυτά, αξιολογούμενα στο πλαίσιο της αρχής της ελεύθερης απόδειξης και του ανακριτικού συστήματος, που ισχύουν στην προκειμένη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας, αποδεικνύονται τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: Την …… 2024 απεβίωσε στο ……. ο γεννηθείς την ……. στο ……. ………. του …… και της …….., κάτοικος εν ζωή ………… Αττικής, επί της ………. αριθ. ….. (βλ. το με χαρακτηριστικό ασφαλείας ……… Απόσπασμα της με Αριθμό, Τόμο και Έτος …………, αντίστοιχα, Ληξιαρχικής Πράξης Θανάτου από το Δήμο …….), χωρίς να αφήσει διαθήκη (βλ. και το υπ’ αριθ. ……. Πιστοποιητικό περί μη δημοσίευσης διαθήκης της Γραμματέως του Πρωτοδικείου ……. – Τμήμα Διαθηκών), καταλείποντας μόνες πλησιέστερες συγγενείς και εξ αδιαθέτου κληρονόμους πρώτης τάξης αφενός τις ενήλικες θυγατέρες του από τον πρώτο γάμο του με την …………., ήτοι την ………….. του ……… και της ……….., γεννηθείσα τη ………… στο …….. Αττικής, και την ………………. του ………. και της……….., γεννηθείσα τη …………. στην ……., αφετέρου την ανήλικη θυγατέρα του από το δεύτερο γάμο του με την αιτούσα, ήτοι την ………………, γεννηθείσα την ………. στο …….. Αττικής. Τα ως άνω τέκνα κληρονόμησαν τα 3/4 εξ αδιαιρέτου της επαχθείσας σε αυτά εξ αδιαθέτου κληρονομιάς του αποβιώσαντος πατρός τους και, ειδικότερα, έκαστο εξ αυτών 1/4 εξ αδιαιρέτου (άρθρο 1813 ΑΚ). Ακόμα, ως κληρονόμος εξ αδιαθέτου κλήθηκε με τους παραπάνω συγγενείς της πρώτης τάξης στο τέταρτο και η αιτούσα, ………… του ….. και της ……, γεννηθείσα την ……. στην Αττική, δεύτερη σύζυγος του ως άνω αποβιώσαντος, σύμφωνα με το άρθρο 1820 ΑΚ (βλ. ιδίως το με αριθμό πρωτοκόλλου ……….. Πιστοποιητικό Εγγυτέρων Συγγενών από το Δήμο …….., το από ………. 2024 με χαρακτηριστικό ασφαλείας ……….. Πιστοποιητικό Οικογενειακής Κατάστασης από τον παραπάνω Δήμο, καθώς και το με χαρακτηριστικό ασφαλείας ………….. και με Αριθμό, Τόμο, Έτος …….., αντίστοιχα, Απόσπασμα Ληξιαρχικής Πράξης Γάμου από τον ως άνω Δήμο). Ακολούθως, αποδείχθηκε ότι την επαχθείσα σε αυτές κληρονομιά αποποιήθηκαν νομίμως και εμπροθέσμως τόσο οι ως άνω ενήλικες θυγατέρες του αποβιώσαντος …………… (βλ. και τις υπ’ αριθ. …… και ……. Εκθέσεις Καταχωρήσεως Δηλώσεως Αποποιήσεως Κληρονομιάς ενώπιον της Γραμματέως του Πρωτοδικείου ..………… του ………. και της …….. και ………… του ……. και της ………, αντίστοιχα), όσο και η αιτούσα και δεύτερη σύζυγος αυτού (βλ. και την υπ’ αριθ. ………… Έκθεση Καταχωρήσεως Δηλώσεως Αποποιήσεως Κληρονομιάς ενώπιον της Γραμματέως του Πρωτοδικείου …….. της ……….. του …… και της …….), με συνέπεια η επαγωγή ως προς αυτές να θεωρείται ως μη γενόμενη (άρθρο 1856 ΑΚ). Μετά τις άνω αποποιήσεις μόνη εξ αδιαθέτου κληρονόμος του αποβιώσαντος ………. του ……. απέμεινε η ανήλικη, γεννηθείσα την ……., θυγατέρα του …………. . Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι όσο ήταν εν ζωή ο ως άνω κληρονομούμενος διατηρούσε ατομική επιχείρηση με κύρια δραστηριότητα οδικές μεταφορές ……………………, ενώ ήταν πλήρης και αποκλειστικός κύριος ενός ακινήτου και δη της ….. οριζόντιας ιδιοκτησίας του ….. ορόφου πολυκατοικίας κείμενης στο ……, επί της ….., επιφάνειας …. τ.μ., με ΚΑΕΚ …….., αντικειμενικής αξίας 77.286,96 ευρώ και ενός Ι.Χ. αυτοκινήτου μάρκας …. μοντέλου …., με ημερομηνία πρώτης έκδοσης την ….. . Επιπλέον, αποδείχθηκε ότι η κληρονομιαία περιουσία του ως άνω αποβιώσαντος βαρύνεται με πολλά χρέη και, συγκεκριμένα, α) με το ποσό των 318.071,83 ευρώ προς την ΑΑΔΕ από διάφορες αιτίες, β) με το ποσό των 50.963,74 ευρώ προς τον ΕΦΚΑ, γ) με οφειλές προς την ανώνυμη εταιρία χρηματοδοτικής μίσθωσης με την επωνυμία «……….» και το διακριτικό τίτλο «…….», απορρέουσες από την υπ’ αριθ. ….. σύμβαση χρηματοδοτικής μίσθωσης και το υπ’ αριθ. ……. Παράρτημα αυτής, που αφορούσε την έναντι μισθώματος χρήση 1) ενός μεταχειρισμένου ελκυστήρα μάρκας ….. τύπου ….. (μοντέλο ……) με αριθμό πλαισίου ……. και αριθμό κινητήρα ……., και 2) ενός μεταχειρισμένου ρυμουλκούμενου οχήματος μάρκας ……….. με αριθμό πλαισίου …… με ψυκτικό θάλαμο μάρκας ….. και ψυκτικό μηχάνημα μάρκας ……… (μοντέλο ……), το ύψος των οποίων κατά το χρόνο της καταγγελίας της εν λόγω σύμβασης, ήτοι το ….. του έτους ….. ανερχόταν σε 58.718,74 ευρώ περίπου, ενώ δια της ως άνω καταγγελίας ζητήθηκε και η παράδοση στην παραπάνω εταιρία του προαναφερθέντος μίσθιου εξοπλισμού, δ) με οφειλές προς την εταιρία με την επωνυμία «…………» στην οποία μεταβιβάσθηκαν τα προϊόντα καταναλωτικής, στεγαστικής και επιχειρηματικής πίστης που είχαν συναφθεί μεταξύ της …… Τράπεζας και του αποβιώσαντος είτε ως πιστούχου είτε ως εγγυητή, το ύψος των οποίων ανέρχεται 1) για τη σύμβαση με αριθμό ……….. στο συνολικό ποσό των 284.227,23 ευρώ, 2) για τη σύμβαση με αριθμό ……….. στο ποσό των 18.826,03 ευρώ, 3) για τη σύμβαση με αριθμό …………. στο ποσό των 10.547,41 ευρώ, και 4) για τη σύμβαση με αριθμό …………. στο ποσό των 5.392,57 ευρώ. Ακόμα, ιδίως από το φωτοαντίγραφο της αναλυτικής καρτέλας του αποβιώσαντος …. της ……… Τράπεζας σχετικά με την κίνηση των υπ’ αριθ. …. και ….. λογαριασμών (…….) προκύπτουν ως παθητικά υπόλοιπα τα ποσά των 774.863,11 ευρώ και 950.228,35 ευρώ, αντίστοιχα. Εξάλλου, το παραπάνω ακίνητο διαμέρισμα με ΚΑΕΚ ………… βαρύνεται με προσημείωση υποθήκης υπέρ της ……… Τράπεζας, ποσού 180.000 ευρώ, με έτερη προσημείωση υποθήκης, τραπείσα ήδη σε υποθήκη υπέρ της ……. Τράπεζας, ποσού 107.447,31 ευρώ, με υποθήκη υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου, ποσού 145.601, 05 ευρώ, ενώ έχει επιβληθεί σε βάρος του και αναγκαστική κατάσχεση ήδη από την …………., ποσού 4.909.46 ευρώ, από την επισπεύδουσα εταιρία με την επωνυμία «………..», όπως τούτα προκύπτουν και από το υπ’ αριθ. ………. Πιστοποιητικό της Προϊσταμένης του Κτηματολογικού Γραφείου ……… . Άλλωστε, και η παραπάνω μάρτυρας της αιτούσας, η οποία τυγχάνει ……. του αποβιώσαντος, κατέθεσε εξεταζόμενη στο ακροατήριο του παρόντος Δικαστηρίου ότι τα χρέη του ……. της κατά το χρόνο του θανάτου του ανέρχονταν σε ένα εκατομμύριο ευρώ περίπου. Συνεπώς, αποδείχθηκε ότι η αποδοχή της επαχθείσας στην ανήλικη θυγατέρα της αιτούσας κληρονομιάς του πατρός της ……………… του ….. και της ……. είναι ασύμφορη για αυτήν, ακόμη και με το ευεργέτημα της απογραφής, και παρ’ ότι αυτή δικαιούται να προβεί σε αποποίησή της εντός της ετήσιας προθεσμίας του άρθρου 1912 ΑΚ, σύμφωνα με το άρθρο 35 του Ν. 4786/2021, κρίνεται ότι είναι προς το συμφέρον της να της χορηγηθεί η αιτούμενη άδεια αποποίησης, λόγω των χρεών της κληρονομιάς και προς αποφυγή άσκοπων ταλαιπωριών και δαπανών.
Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, πρέπει η υπό κρίση αίτηση να γίνει δεκτή και ως ουσιαστικά βάσιμη, κατά τα ειδικότερα διαλαμβανόμενα στο διατακτικό της παρούσας.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Δικάζει παρούσας της αιτούσας.
Δέχεται την αίτηση.
Παρέχει την άδεια στην αιτούσα, …………….. του …… και της ……., ως ασκούσα αποκλειστικώς τη γονική μέριμνα της ανήλικης, γεννηθείσας την ……., θυγατέρας της, …………… του ……….., να αποποιηθεί στο όνομα και για λογαριασμό της τελευταίας, την επαχθείσα σε αυτήν κληρονομιά του πατρός της, …………….. του …….. και της ……., ο οποίος απεβίωσε την ……. 2024 στο ………., χωρίς να αφήσει διαθήκη.
Κρίθηκε, αποφασίσθηκε και δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, στο ακροατήριό του, σε έκτακτη δημόσια συνεδρίαση, στις 2/5/2025, χωρίς την παρουσία της αιτούσας και της πληρεξούσιας δικηγόρου της.
Η ΔΙΚΑΣΤΗΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ