Νόμιμη Αυτοάμυνα – Νόμος στην Ελλάδα

Κατά το άρθρο 22 του ΠΚ «1. Δεν είναι άδικη η πράξη που τελείται σε περίπτωση άμυνας. 2. Άμυνα είναι η αναγκαία προσβολή του επιτιθέμενου στην οποία προβαίνει το άτομο για να υπερασπισθεί τον εαυτό του ή άλλου από άδικη και παρούσα επίθεση που στρέφεται εναντίον τους. 3. Το αναγκαίο μέτρο της άμυνας κρίνεται από το βαθμό επικινδυνότητας της επίθεσης, από το είδος της βλάβης που απειλείται, από τον τρόπο και την ένταση της επίθεσης και από τις λοιπές περιστάσεις».

Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι για να υπάρξει άμυνα, η οποία αποτελεί λόγο που αποκλείει τον άδικο χαρακτήρα της πράξης, απαιτείται:

α) άδικη επίθεση, ήτοι θετική πράξη, που θέτει σε κίνδυνο έννομο αγαθό ορισμένου προσώπου και αντιφάσκει αντικειμενικώς προς το δίκαιο,

β) η επίθεση να είναι παρούσα, όταν δηλαδή ο από την επιθετική ενέργεια κίνδυνος του έννομου αγαθού άρχισε και δεν έληξε ακόμη ή όταν δεν άρχισε μεν, επίκειται όμως αμέσως, όπως συμβαίνει στην περίπτωση που δικαιολογημένα μπορεί κάποιος να φοβάται άμεση έναρξη της επιθετικής ενέργειας, και

γ) η προσβολή του επιτιθέμενου να είναι αναγκαία προς υπεράσπιση του ατόμου που εκτίθεται στον κίνδυνο της επίθεσης.

Συντρεχόντων δε των ανωτέρω όρων της κατάστασης άμυνας, ο υφιστάμενος την επίθεση ή οποιοσδήποτε τρίτος δικαιούται, προς απόκρουση αυτής, να προσβάλει οποιοδήποτε αγαθό του επιτιθέμενου, όπως την προσωπική ελευθερία, την ιδιοκτησία ή ακόμη και την ζωή του, αρκεί μόνον, κατά την εν λόγω απόκρουση της επίθεσης, να μην υπερβεί τα υπό του νόμου και ειδικότερα τα οριζόμενα όρια από τη διάταξη της παραγράφου 3 του άρθρου 22, σύμφωνα με την οποία το αναγκαίο μέτρο της άμυνας κρίνεται από τον βαθμό επικινδυνότητας της επίθεσης, από το είδος της βλάβης που απειλείται, από τον τρόπο και την ένταση της επίθεσης και τις λοιπές περιστάσεις (ΑΠ 87/2020).

Η έννοια της νόμιμης αυτοάμυνας, όπως αποτυπώνεται στο άρθρο 22 ΠΚ, συνδέεται άρρηκτα με την αρχή της αναλογικότητας και της αναγκαιότητας. Η άμυνα δεν αποτελεί πράξη αντεκδίκησης ή τιμωρίας, αλλά μέσο άμεσης προστασίας από παρούσα και άδικη επίθεση. Η κρίση περί του εάν συντρέχουν οι προϋποθέσεις άμυνας γίνεται με βάση τις συγκεκριμένες περιστάσεις κάθε υπόθεσης, λαμβάνοντας υπόψη την ένταση του κινδύνου, τη χρονική πίεση υπό την οποία τελεί ο αμυνόμενος και τη δυνατότητα ή μη ηπιότερης αντίδρασης. Η νομολογία των δικαστηρίων εξετάζει με αυστηρότητα τα πραγματικά δεδομένα, προκειμένου να διαπιστωθεί αν η αμυντική ενέργεια παρέμεινε εντός των νόμιμων ορίων ή αν υπήρξε υπέρβαση αυτών.

Το Δικηγορικό Γραφείο Μαρία Νικολάου παρέχει εξειδικευμένη νομική υποστήριξη σε υποθέσεις που αφορούν ισχυρισμούς νόμιμης άμυνας, τόσο σε προανακριτικό όσο και σε δικαστικό στάδιο. Η ορθή νομική θεμελίωση της κατάστασης άμυνας απαιτεί λεπτομερή ανάλυση των αποδεικτικών στοιχείων, των μαρτυρικών καταθέσεων και των πραγματικών περιστατικών, με στόχο την πλήρη τεκμηρίωση ότι η πράξη τελέστηκε υπό καθεστώς νόμιμης αυτοάμυνας και όχι με υπέρβαση των ορίων της. Με νομική ακρίβεια, στρατηγικό σχεδιασμό και σεβασμό στα δικαιώματα του εντολέα, αναλαμβάνουμε την προάσπιση των συμφερόντων σας σε κάθε στάδιο της ποινικής διαδικασίας.