Το αδίκημα της απειλής

1) Απειλή Ως κοινό έγκλημα

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρ. 333 παρ.1 του νέου ΠΚ «Όποιος προκαλεί σε άλλον τρόμο ή ανησυχία απειλώντας αυτόν με βία ή άλλη παράνομη πράξη ή παράλειψη, τιμωρείται με φυλάκιση έως ένα έτος ή χρηματική ποινή.».

Η αντικειμενική υπόσταση του εν λόγω αδικήματος συνίσταται, στη δημιουργία εκ μέρους του δράστη φόβου, τρόμου ή ανησυχίας (αγωνίας) σε έτερο πρόσωπο, με απειλή, που αφορά την άσκηση βίας, είτε σωματικής, είτε κατά πραγμάτων, ή την τέλεση άλλης παράνομης πράξης ή παράλειψης, η απειλή δε αυτή μπορεί να γίνει με οποιοδήποτε τρόπο, ήτοι προφορικώς, εγγράφως, με νεύματα ή άλλες απειλητικές κινήσεις και/ με οποιαδήποτε γενικώς ενέργεια, με την οποία ο δράστης εξωτερικεύει τη θέλησή του να απειλήσει. Επομένως κρίσιμο και αποφασιστικό στοιχείο για την αντικειμενική κατάφαση του εν λόγω εγκλήματος αναδεικνύεται η κατατρομοκράτηση του θύματος, δηλαδή η περιέλευσή του σε τρόμο και ανησυχία, οπότε μη συντρέχοντος τούτου δεν υφίσταται καν αξιόποινη πράξη.

Υποκειμενικά απαιτείται δόλος ανεξαρτήτως βαθμού συνιστάμενος στη γνώση ότι η απειλούμενη ενέργεια είναι βία ή άλλη παράνομη πράξη ή παράλειψη και στη θέληση να προκαλέσεισε άλλον τρόμο ή ανησυχία (ΑΠ 382/2024 πηγή σε ΝΟΜΟΣ, ΠεντΑερΘεσ 10/2018 πηγή σε ΝΟΜΟΣ).

Για την ποινική δίωξη του παρόντος εγκλήματος απαιτείται έγκληση, σύμφωνα με τη παρ. 3 του άρθρου 333 ΠΚ.

2) Στις ενδοοικογενειακές διαφορές

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 7 παρ. 2 Ν. 3500/2006 «Το μέλος της οικογένειας, το οποίο προκαλεί τρόμο ή ανησυχία σε άλλο μέλος της οικογένειας, απειλώντας το με βία ή άλλη παράνομη πράξη ή παράλειψη τιμωρείται με φυλάκιση». Εξάλλου, στην παράγραφο 2 στ. α΄ του άρθρου 1 του πιο πάνω νόμου δίνεται ο ορισμός της οικογένειας, που περιλαμβάνει τα εξής πρόσωπα: τους συζύγους ή πρόσωπα που συνδέονται με σύμφωνο συμβίωσης, τους γονείς και συγγενείς πρώτου και δεύτερου βαθμού εξ αίματος ή εξ αγχιστείας και τα εξ υιοθεσίας τέκνα τους.

Από τη διάταξη αυτή, προκύπτει ότι σύζυγος, που προκαλεί σε σύζυγο, κατά τη διάρκεια του γάμου, τρόμο ή ανησυχία απειλώντας αυτόν (ή αυτήν) με βία ή άλλη παράνομη πράξη ή παράλειψη, τιμωρείται με φυλάκιση.

Η ενδοοικογενειακή απειλή είναι αυτεπαγγέλτως διωκόμενο μη γνήσιο ιδιαίτερο έγκλημα, και αποτελεί διακεκριμένη παραλλαγή του, κατ` άρθρο 333 παρ. 1 ΠΚ, αδικήματος.

Στοιχείο της αντικειμενικής υπόστασης του πλημμελήματος της ενδοοικογενειακής απειλής δεν είναι η άσκηση βίας ή παράνομης πράξης εναντίον τρίτου, αλλά η απειλή άσκησης βίας ή άλλης παράνομης πράξης εναντίον μέλους της οικογενείας [εν προκειμένω συζύγου ή συντρόφου], η οποία να περιήγαγε τον άλλο σε τρόμο ή ανησυχία. Για την τιμωρία του δράση απαιτείται το θύμα να περιήλθε σε τρόμο ή ανησυχία και είναι αδιάφορο αν η απειλή είναι γενικά ικανή να προκαλέσει τρόμο ή ανησυχία. Ο τρόμος αναφέρεται στον υπέρμετρο και ξαφνικό φόβο και η ανησυχία στην ψυχική ταραχή και αγωνία σε σχέση με το αίσθημα ασφάλειας. Η απειλή δε αυτή μπορεί να γίνει με οποιοδήποτε τρόπο, ήτοι προφορικώς, εγγράφως, δια νευμάτων ή άλλων απειλητικών κινήσεων και με οποιαδήποτε γενικώς ενέργεια, με την οποία ο δράστης εξωτερικεύει την θέλησή του να απειλήσει όχι οποιονδήποτε τρίτο αλλά τα μέλη της οικογενείας του [σύζυγο, σύντροφο κ.λπ.].

Για τη στοιχειοθέτηση του εγκλήματος της ενδοοικογενειακής απειλής απαιτείται δόλος του δράστη, ο οποίος συνίσταται στην εκ μέρους αυτού γνώση ότι η απειλούμενη ενέργεια είναι βία ή άλλη παράνομη πράξη και στη θέληση να προκαλέσει σε άλλον τρόμο ή ανησυχία [ΑΠ 1042/2021, ΑΠ 638/2020].

Η ορθή νομική αξιολόγηση του αδικήματος της απειλής απαιτεί προσεκτική εξέταση των πραγματικών περιστατικών κάθε υπόθεσης. Δεν αρκεί η απλή διατύπωση έντονων εκφράσεων ή η ύπαρξη διαπληκτισμού· κρίσιμο είναι αν πράγματι προκλήθηκε τρόμος ή ανησυχία στο φερόμενο ως θύμα, καθώς και αν η απειλή αφορούσε συγκεκριμένη βία ή άλλη παράνομη πράξη. Ιδίως στις ενδοοικογενειακές υποθέσεις, όπου τα περιστατικά συχνά λαμβάνουν χώρα σε συναισθηματικά φορτισμένο πλαίσιο, η διάκριση μεταξύ ποινικά κολάσιμης απειλής και λεκτικής υπερβολής έχει καθοριστική σημασία για την υπεράσπιση ή τη θεμελίωση της κατηγορίας.

Το Δικηγορικό Γραφείο Μαρία Νικολάου αναλαμβάνει με υπευθυνότητα την εκπροσώπηση τόσο θυμάτων όσο και κατηγορουμένων σε υποθέσεις απειλής, παρέχοντας ολοκληρωμένη νομική καθοδήγηση από το στάδιο της προκαταρκτικής εξέτασης έως και την εκδίκαση της υπόθεσης. Με προσεκτική μελέτη της δικογραφίας, αξιολόγηση των αποδεικτικών στοιχείων και στρατηγικό σχεδιασμό, διασφαλίζουμε την αποτελεσματική προάσπιση των δικαιωμάτων και των συμφερόντων των εντολέων μας, με απόλυτο σεβασμό στη νομιμότητα και στις ιδιαιτερότητες κάθε περίπτωσης.